Opętanie ŻUŁAWSKI. KINO EKSTAZY
124 min.
- Tytuł oryginalny Possession
- Reżyseria Andrzej Żuławski
- Kraj produkcji RFN | Francja
- Rok produkcji 1981
- Obsada Sam Neill, Isabelle Adjani, Heinz Bennent
- Nagrody FF Cannes 1981 - Nagroda Jury dla najlepszej aktorki (Isabelle Adjani) Cezar dla najlepszej aktorki (Isabelle Adjani) Międzynarodowy Festiwal Filmów Fantastycznych w Trieście 1981 - Złoty Asteroid
- Bilet 20 zł norm. 18 zł ulg.
Opis
Mark (Sam Neill) wraca z misji szpiegowskiej do Berlina Zachodniego, by odkryć, że jego żona Anna (Isabelle Adjani) ma romans. Małżeński kryzys narasta, eksploduje przemocą, a prawda o zdradzie Anny okazuje się znacznie bardziej szokująca i trudna do ogarnięcia rozumem.
Dla wielu widzów „Opętanie” może być definicją filmowego stylu Andrzeja Żuławskiego: nie uznającego granic ani tematów tabu, pulsującego nerwowym rytmem, enigmatycznego i fascynującego zarazem. Prowadzącego zarówno aktorów, jak i publiczność na skraj wytrzymałości. Isabelle Adjani, która za rolę w filmie otrzymała Cezara i nagrodę aktorską w Cannes, po latach przyznawała, że Żuławski potrafił zmusić ją do wysiłku niemal nadludzkiego, lecz nigdy więcej nie zgodziłaby się na podobne wyzwanie. „Opętanie” obrosło mrocznymi legendami, Sam Neill w swojej autobiografii wspominał, że współcześnie taki film powstać by już nie mógł, a krytycy doszukiwali się w fabule odniesień do burzliwego rozstania reżysera z Małgorzatą Braunek lub porównywali tytuł do dzieł Polańskiego i Cronenberga. Niezależnie od kontrowersji, „Opętanie” pozostaje jednym z najodważniejszych, najbardziej drastycznych i trudnych do jednoznacznej interpretacji filmów lat 80. I to niezależnie od tego, czy będziemy go oglądać jako psychologiczny dramat o traumie przemocy rodzinnej i rozpadu małżeństwa, polityczną alegorię podzielonego świata czy psychodeliczny monster movie (jeden z tytułów, pod jakimi film Żuławskiego był dystrybuowany w Stanach Zjednoczonych, brzmiał: „Noc, kiedy umilkły krzyki”).
W Polsce film pokazywany był jedynie na nielicznych seansach studyjnych i festiwalowych: na ekrany kin wszedł dopiero w 2023 roku, inaugurując dystrybucyjną działalność Resetu.
Media o filmie:
“Opętanie” pozostaje jednym z najbardziej wyczerpujących, potężnych i przytłaczająco intensywnych kinowych doświadczeń, jakie prawdopodobnie przeżyjesz w swoim życiu. Peter Sobczynski, rogerebert.com
“Sprawa Kramerów” dla filmowych ekstremistów. David Fear, Rolling Stone
Istnieje wiele filmów, które wydają się być stworzone przez szaleńców. „Opętanie” może być jedynym istniejącym filmem, który sam w sobie jest szalony: nieprzewidywalny, przerażający, a jego momenty przerażającej jasności służą jedynie podkreśleniu oszałamiającego obłędu leżącego u jego podstaw. Ekstremalny, ale niezbędny do obejrzenia. Tom Huddlestion, Time Out
“Opętanie” jest o rozpadzie psychiki i duszy, o budzeniu się zła, pozornie irracjonalnego, ale groźnego, bo wywodzącego się z głębi jestestwa. W tym rozumieniu film Żuławskiego jest aktualnym, ważnym, czasowo świetnie utrafionym przyczynkiem poetyckim do obiektywnych wydarzeń współczesnych. Aleksander Ledóchowski, Film
Ciekawostki:
Andrzej Żuławski przesunął zdjęcia o rok, by mogła w jego filmie wystąpić Isabelle Adjani.
Sam Neill został sprowadzony przez Żuławskiego na plan filmu z jego rodzinnej Australii.
Po obejrzeniu filmu Adjani miała powiedzieć do reżysera: “To koniec mojej kariery. Ty nie masz prawa tak głęboko zaglądać w ludzką duszę”.
Za skonstruowanie potwora odpowiedzialny był Carlo Rambaldi, który w kilka lat później stworzył postać E.T. a wcześniej zasłynął m.in. efektami specjalnym do “Obcego – ósmy pasażer Nostromo”
W Stanach Zjednoczonych film pokazywano w wersji 80-minutowej, skróconej o kilkadziesiąt minut w stosunku do wersji oryginalnej.
W ogłoszonym w 2022 roku rankingu najlepszych filmów wszechczasów magazynu “Sight & Sound” film Żuławskiego zajął miejsce 243. współdzieląc je z takimi klasykami, jak “Mechaniczna pomarańcza” Stanleya Kubricka, “Annie Hall” Woody’ego Allena, czy “Videodrome” Davida Cronenberga.
Fotografie : Reset
Autorem oficjalnego plakatu przeglądu jest Arkadiusz Hapka, który tak pisze o swoim projekcie: W koncepcji plakatu zależało mi na tym, by upozować reżysera na podobieństwo bohaterek z filmów, które pokażemy w przeglądzie. Mam wrażenie, że przez ten pryzmat spojrzymy na twórczość reżysera nieco inaczej. Na rysunku ukryte są trzy elementy przypisane trzem postaciom granym przez Romy Schneider, Sophie Marceau i Isabelle Adjani – ciekaw jestem, czy je rozpoznacie.
W repertuarze
28 III 17:30